Złoto, srebro, platyna i pallad — właściwości i gęstość

Ten sam rozmiar, inna masa

Gęstość opisuje masę przypadającą na jednostkę objętości. Wyraża się ją często w gramach na centymetr sześcienny. Jeżeli dwa pełne przedmioty mają tę samą objętość, ten wykonany z gęstszego materiału będzie cięższy.

W przypadku metali szlachetnych różnice są duże: platyna jest gęstsza od złota, a oba te metale są wyraźnie gęstsze od palladu i srebra. Poniższe wartości są przybliżeniami dla czystych metali w temperaturze pokojowej; stopy jubilerskie mają inne parametry.

MetalSymbolGęstość około 20°CMasa 10 cm³
ZłotoAu19,30 g/cm³193,0 g
SrebroAg10,49 g/cm³104,9 g
PalladPd12,02 g/cm³120,2 g
PlatynaPt21,45 g/cm³214,5 g

Jak to odczuwa się w biżuterii?

Dwie obrączki o takim samym kształcie mogą mieć różną masę, jeżeli wykonano je z innych metali lub stopów. Nie wystarczy jednak porównać obwodu pierścionków — znaczenie mają także szerokość, grubość, profil i ewentualne puste przestrzenie.

Złoto próby 585 nie ma automatycznie gęstości czystego złota. Wynik zależy od tego, jakie metale tworzą pozostałe 41,5% stopu. Dwa wyroby o tej samej próbie, ale innej barwie i recepturze, również nie muszą mieć identycznej gęstości.

Różnice to nie tylko ciężar

Czyste złoto ma charakterystyczną żółtą barwę i jest bardzo odporne na korozję. Srebro jest jasne i dobrze przewodzi ciepło oraz prąd, ale może ciemnieć w wyniku reakcji ze związkami siarki. Takie ściemnienie nie oznacza samo w sobie, że srebro jest fałszywe.

Platyna i pallad należą do platynowców i mają naturalnie jasną barwę. Wykorzystuje się je w jubilerstwie i przemyśle. Podobny kolor białego złota, srebra i platyny nie oznacza podobnego składu, masy ani wartości. O cenie decyduje także rynek, a nie wyłącznie gęstość.

Dlaczego pomiar gęstości nie wystarcza?

Pomiar hydrostatyczny może dostarczyć dodatkowej informacji o materiale, ale wymaga prawidłowego wykonania i interpretacji. Kamienie, puste wnętrze, powłoki czy uwięzione pęcherzyki powietrza potrafią zniekształcić wynik. Niektóre inne materiały mają też gęstość zbliżoną do złota.

Dlatego pojedynczy test nie powinien zastępować pełnej oceny. Analiza XRF dostarcza informacji o składzie badanego obszaru powierzchni, natomiast weryfikacja wnętrza przedmiotu może wymagać innych metod. Metodę trzeba dobrać do rodzaju i konstrukcji wyrobu.

Źródła i dalsza lektura

Zapytaj o wycenę lub badanie← Wszystkie artykuły