
Próba to udział złota w stopie
Próba określa liczbę części czystego złota przypadających na tysiąc części stopu. Oznaczenie 585 oznacza więc 58,5% złota, a 750 — 75%. Pozostałą część stanowią inne metale, dobierane między innymi dla uzyskania odpowiedniej barwy i twardości.
Czyste złoto jest stosunkowo miękkie. W biżuterii często stosuje się stopy, które lepiej znoszą noszenie. Nie należy więc traktować niższej próby jako informacji, że przedmiot jest „nieprawdziwy”. To przede wszystkim informacja o składzie, który trzeba uwzględnić przy wycenie.
Próba i karaty — dwie skale
W skali karatowej czystemu złotu odpowiadają 24 karaty. Przybliżone przeliczenie to: liczba karatów podzielona przez 24, pomnożona przez 1000. Handlowe i probiercze oznaczenia są standaryzowane, dlatego nie każde z nich jest dokładnym wynikiem takiego dzielenia.
| Próba | Udział złota | Zwyczajowe oznaczenie |
|---|---|---|
| 333 | 33,3% | 8 K |
| 375 | 37,5% | 9 K |
| 585 | 58,5% | 14 K |
| 750 | 75,0% | 18 K |
| 916 / 916,7 | około 91,6–91,67% | 22 K |
| 999 / 999,9 | 99,9–99,99% | 24 K |
Jak obliczyć masę czystego złota?
Dla jednolitego stopu mnożymy masę metalu przez próbę podzieloną przez 1000. Na przykład 10 g złota próby 585 zawiera teoretycznie 5,85 g czystego złota. To obliczenie ilości metalu, a nie gotowa oferta skupu.
Jeżeli pierścionek waży 10 g razem z kamieniem, nie można automatycznie podstawić całej tej masy do wzoru. Kamienie, mechanizmy, sprężyny i elementy wykonane z innych materiałów wymagają osobnego uwzględnienia. Również luty i różne części przedmiotu mogą mieć odmienny skład.
Kolor nie wystarcza do ustalenia próby
Żółte, różowe i białe złoto mogą mieć tę samą próbę. Odcień zależy od dodatków stopowych, a czasem od powłoki na powierzchni. Złoto białe bywa rodowane; wygląd powierzchni nie mówi wtedy wszystkiego o metalu pod spodem.
Wybita liczba jest ważną wskazówką, ale nie zastępuje badania. Oznaczenie może być nieczytelne, niekompletne albo nie odpowiadać rzeczywistemu składowi. W razie wątpliwości warto sprawdzić przedmiot odpowiednią metodą i omówić wynik.



